QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG THỨC ĂN CHĂN NUÔI: NHỮNG NỘI DUNG CẦN BIẾT

Thức ăn chăn nuôi là yếu tố đầu vào quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất vật nuôi, an toàn thực phẩm và môi trường. Vì vậy, có những quy định cụ thể nhằm kiểm soát chất lượng, từ khâu sản xuất, lưu thông đến sử dụng. Dưới đây là các nội dung quản lý đáng lưu ý.

1. Kiểm tra nhà nước về chất lượng thức ăn chăn nuôi

Hoạt động kiểm tra chất lượng thức ăn chăn nuôi được thực hiện theo quy định của pháp luật về chăn nuôi, chất lượng sản phẩm, hàng hóa và các văn bản liên quan.

Đối với thức ăn chăn nuôi thương mại sản xuất và lưu hành trong nước, nội dung kiểm tra tập trung vào:

• Việc công bố tiêu chuẩn áp dụng và công bố hợp quy (nếu có)

• Các biện pháp quản lý chất lượng trong sản xuất

• Việc ghi nhãn sản phẩm

• Lấy mẫu kiểm tra các chỉ tiêu an toàn và chỉ tiêu chất lượng chính

Với thức ăn chăn nuôi tiêu thụ nội bộ, sản xuất theo đặt hàng hoặc thức ăn truyền thống, việc kiểm tra chủ yếu thông qua lấy mẫu đánh giá các chỉ tiêu an toàn theo quy chuẩn kỹ thuật.

Đối với thức ăn chăn nuôi nhập khẩu, cơ quan quản lý sẽ kiểm tra hồ sơ, kiểm tra thực tế về bao gói, nhãn, hạn sử dụng, xuất xứ và lấy mẫu thử nghiệm chất lượng, an toàn.

Với thức ăn chăn nuôi xuất khẩu, việc kiểm tra bao gồm hồ sơ công bố chất lượng, tình trạng bao gói – nhãn – hạn sử dụng và phân tích chất lượng theo yêu cầu của doanh nghiệp hoặc nước nhập khẩu.

Trường hợp thức ăn chăn nuôi xuất khẩu bị trả về hoặc bị triệu hồi, cơ quan chức năng sẽ kiểm tra nguyên nhân, tình trạng thực tế và lấy mẫu đánh giá lại chất lượng, an toàn.

2. Lấy mẫu và thử nghiệm thức ăn chăn nuôi

Việc lấy mẫu phục vụ quản lý nhà nước phải được thực hiện theo tiêu chuẩn quốc gia hoặc quy định của cơ quan chuyên ngành.

Người lấy mẫu phải có chứng chỉ chuyên môn do cơ quan có thẩm quyền cấp.
Kết quả thử nghiệm chỉ được công nhận khi thực hiện tại phòng thử nghiệm được chỉ định, theo đúng phương pháp thử được chấp thuận.

Các chỉ tiêu thử nghiệm căn cứ vào:

• Tiêu chuẩn chất lượng do cơ sở công bố

• Các chỉ tiêu an toàn trong quy chuẩn kỹ thuật quốc gia

• Các quy định pháp luật có liên quan

3. Quản lý thức ăn chăn nuôi chứa kháng sinh

Kháng sinh sử dụng trong thức ăn chăn nuôi phải là thuốc thú y được phép lưu hành tại Việt Nam.

Việc sử dụng chỉ được thực hiện:

• Theo đơn của người có chứng chỉ hành nghề thú y

• Nhằm phòng bệnh cho vật nuôi ở giai đoạn con non hoặc điều trị khi vật nuôi nhiễm bệnh

Thức ăn chăn nuôi chứa kháng sinh phải ghi rõ trên nhãn hoặc tài liệu kèm theo:

• Tên và hàm lượng kháng sinh

• Hướng dẫn sử dụng

• Thời gian ngừng sử dụng

Nhà nước cũng quy định lộ trình tiến tới giảm và chấm dứt việc sử dụng kháng sinh để phòng bệnh trong chăn nuôi.

4. Quy định về ghi nhãn thức ăn chăn nuôi

Việc ghi nhãn phải tuân thủ quy định về nhãn hàng hóa và các yêu cầu riêng đối với thức ăn chăn nuôi.

Đối với thức ăn chăn nuôi thương mại, nhãn hoặc tài liệu kèm theo phải thể hiện đầy đủ:

• Tên sản phẩm

• Thành phần nguyên liệu chính

• Chỉ tiêu chất lượng

• Nơi sản xuất, ngày sản xuất, hạn sử dụng

• Hướng dẫn bảo quản, sử dụng

• Thông tin tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm để bảo đảm truy xuất nguồn gốc

Đối với các loại thức ăn chăn nuôi khác, thông tin trên nhãn phải đủ để nhận biết và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

5. Quảng cáo thức ăn chăn nuôi

Hoạt động quảng cáo thức ăn chăn nuôi phải tuân thủ pháp luật về quảng cáo.
Nội dung quảng cáo cần phù hợp với thông tin sản phẩm đã được công bố trên hệ thống thông tin của cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành.

6. Quyền và nghĩa vụ của cơ sở sản xuất thức ăn chăn nuôi

Cơ sở sản xuất có quyền hoạt động theo đúng quy định pháp luật, được hưởng các chính sách hỗ trợ của Nhà nước và thực hiện các quyền khiếu nại, tố cáo theo quy định.

Song song đó, cơ sở sản xuất có trách nhiệm:

• Bảo đảm điều kiện cơ sở trong suốt quá trình hoạt động

• Xây dựng và thực hiện quy trình kiểm soát chất lượng

• Bảo đảm truy xuất nguồn gốc sản phẩm

• Chỉ sử dụng nguyên liệu hợp pháp, còn thời hạn sử dụng phù hợp

• Thực hiện đầy đủ việc công bố tiêu chuẩn, ghi nhãn, lưu hồ sơ, lưu mẫu và báo cáo theo quy định

• Chấp hành thanh tra, kiểm tra và chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm

7. Quyền và nghĩa vụ của cơ sở mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu

Các cơ sở kinh doanh thức ăn chăn nuôi được mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu theo đúng quy định và được bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

Đồng thời, phải:

• Bảo đảm điều kiện kinh doanh

• Tuân thủ quy định về chất lượng, nguồn gốc, xuất xứ

• Thực hiện bảo quản sản phẩm đúng khuyến cáo

• Niêm yết và chấp hành kiểm tra về giá

• Không kinh doanh sản phẩm có chất cấm

• Chỉ mua bán, nhập khẩu sản phẩm đã được công bố

• Ghi và lưu thông tin để phục vụ truy xuất nguồn gốc

• Chủ động kiểm soát chất lượng lô hàng nhập khẩu

8. Quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân sử dụng thức ăn chăn nuôi

Người sử dụng có quyền được cung cấp đầy đủ thông tin về chất lượng, nguồn gốc, giá và hướng dẫn sử dụng, cũng như quyền khiếu nại, yêu cầu bồi thường khi phát sinh thiệt hại.

Bên cạnh đó, người sử dụng cần:

• Sử dụng thức ăn bảo đảm an toàn cho con người, vật nuôi và môi trường

• Tuân thủ hướng dẫn về vận chuyển, bảo quản, sử dụng

• Chấp hành kiểm tra của cơ quan chức năng

• Phối hợp xử lý khi phát hiện sản phẩm vi phạm

• Ghi nhật ký sử dụng đối với thức ăn chăn nuôi chứa kháng sinh

9. Quyền và nghĩa vụ của cơ sở khảo nghiệm thức ăn chăn nuôi

Cơ sở khảo nghiệm được thực hiện hoạt động khảo nghiệm theo quy định và được thanh toán chi phí theo cơ chế pháp luật.

Đồng thời, cơ sở khảo nghiệm phải:

• Bảo đảm điều kiện hoạt động

• Chịu trách nhiệm về kết quả khảo nghiệm

• Lưu hồ sơ khảo nghiệm theo thời hạn quy định

• Chấp hành thanh tra, kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền

Nguồn: Luật Chăn Nuôi 2018